AİHM ve 6384 sayılı yasa kapsamında ödenecek tazminatlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine makul sürede yargılanma ile ilgili
yapılan başvurulara ilişkin 19 ocak 2013 tarihinde resmi gazetede ; 19 şubat 2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun yayınlanmıştır. Bu kanun milad niteliğinde önemli gelişmeler içermektedir.Şöyle ki;



a) Ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı,



b) Mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra
edilmediği,



iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine 23 eylül 2012 tarihine kadar
yapılmış başvuruları kapsar.

Ancak 8 mart 2019 tarihli Cumhurbaşkanı kararı ile 6384 sayılı yasanın 2.maddesi ile düzenlenen bu görev alanına yeni eklemeler yapılarak komisyonun bakmakla yetkili olduğu başvuru kapsamı genişletilmiştir. Şöyle ki; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 1 nolu protokol 1. maddesi kapsamında (mülkiyet hakkının ihlali) ihlal kararı verdiği ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi  41. madde kapsamında tazminata ilişkin karar vermediği ve bu hakları saklı tuttuğu başvurularda kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 1 ay içinde komisyona başvurulması halinde maddi manevi tazminat isteklerini değerlendirip karara bağlayarak hüküm kurabilecek. 23 Eylül 2012 tarihi sınırlaması , bu Cumhurbaşkanı kararı ile ortadan kalkmıştır.

Ayrıca yine 6384 sayılı yasaya 25/07/2018 tarihinde eklenen aşağıdaki madde ile artık sadece Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdindeki başvurular değil Anayasa Mahkemesinde bulunan bazı bireysel başvurular hakkında da Komisyona müracaat hakkı elde edilmiş ve kanunun görev alanı genişletilmiştir.


'(l) Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında olup, münhasıran bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan bireysel başvurular, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının
tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Komisyon tarafından incelenir.


(2) Komisyona müracaat, müracaat edenin kimlik bilgileri ile Anayasa Mahkemesine başvuru tarihi
ve numarasını içeren imzalı bir dilekçeyle yapılır. Dilekçeye, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruya ilişkin form, kabul edilemezlik kararı ve bu kararın tebliğine dair
belge ile ihlal iddiasına ilişkin diğer bilgi ve belgeler eklenir.
(3) Müracaat evrakındaki eksikliğin giderilmesi için müracaat edene otuz günü
geçmemek üzere süre verilir.'

GÜNCEL MAKALELER

İzmir Avukat Ünlü Hukuk Bürosu